Deeltijdcontract in de schoonmaak
In het kort: In de Nederlandse schoonmaaksector werkt een groot deel van de medewerkers in deeltijd. Elke medewerker heeft zijn eigen uurvolume, zijn eigen locaties en zijn eigen tijdslots. Voor deeltijders gelden dezelfde rechten als voor voltijders, naar rato van hun uren. Daarnaast zijn de Wet flexibel werken, de Arbeidstijdenwet, de regels voor oproepkrachten en de CAO Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf van belang. Shyfter stelt u in staat tientallen deeltijdcontracten tegelijk te beheren en de uren per medewerker en per locatie te bewaken.
Waarom deeltijds werk dominant is in de schoonmaak
Schoonmaak is van nature een deeltijdsector. De diensten zijn kort (2 tot 4 uur per locatie), de werktijden zijn onregelmatig (vroeg in de ochtend, laat in de avond) en de locaties zijn verspreid. Zelden stapelen medewerkers voldoende opdrachten op om een volledige werkweek te bereiken.
Voor de werkgever is deeltijdwerk het directe gevolg van de structuur van de klantcontracten. Een klant vraagt 2 uur schoonmaak drie keer per week, een andere 3 uur elke dag, een derde 4 uur op maandag en donderdag. De medewerker die u aan deze contracten toewijst, werkt 20 of 25 uur per week.
Voor de medewerkers is deeltijdwerk in de schoonmaak vaak opgelegd in plaats van gekozen. Velen zouden liever meer werken, maar de beschikbare tijdslots laten niet altijd een volledige werkweek toe. Sommigen combineren een schoonmaakbaan met een andere baan.
Wettelijke regels voor deeltijdwerk in Nederland
Afspraken vastleggen
Een arbeidsovereenkomst kan ook mondeling tot stand komen, maar u moet de werknemer schriftelijk of elektronisch informeren over de belangrijkste arbeidsvoorwaarden: binnen een week na de start onder meer het loon, de functie, de werkplek en de arbeidsduur of de afspraken over oproepen, en binnen een maand onder meer de vakantiedagen, het vakantiegeld, de opzegtermijn en de toepasselijke cao. Voor een deeltijder legt u in elk geval vast:
- De overeengekomen arbeidsduur per week (voorbeeld: 20 uur per week)
- Of de werktijden vast of variabel zijn
- Bij vaste werktijden: de dagen en tijden
- Bij variabele werktijden: de dagen en tijdsblokken waarbinnen u de medewerker kunt inroosteren
- Het loon conform de schalen van de CAO Schoonmaak
Is de arbeidsduur niet duidelijk vastgelegd, dan kan de medewerker een beroep doen op het rechtsvermoeden van arbeidsomvang: de omvang wordt dan vermoed gelijk te zijn aan het gemiddelde van de voorgaande drie maanden.
Gelijke behandeling
Een deeltijder mag niet zonder objectieve rechtvaardiging anders worden behandeld dan een voltijder vanwege het verschil in arbeidsduur. Loon, vakantiedagen en andere voorwaarden gelden naar rato van de uren.
Het rooster bekendmaken
Volgens de Arbeidstijdenwet maakt u het rooster in principe minstens 28 dagen van tevoren bekend, tenzij de cao een andere termijn regelt. Werkt een medewerker met een oproepcontract, dan roept u hem minstens 4 dagen van tevoren op, tenzij de cao een kortere termijn van minimaal 24 uur toestaat. Communiceer het rooster via een verifieerbaar middel, zoals een planningsapplicatie. Hoe vroeger u de werktijden communiceert, hoe beter uw medewerkers zich kunnen organiseren, en dat vermindert het personeelsverloop.
Minimale betaling per oproep
Voor oproepkrachten met een arbeidsomvang van minder dan 15 uur per week en zonder vaste werktijden geldt dat u per oproep minstens 3 uur loon betaalt, ook als de dienst korter duurt. Voor een deeltijder met vaste werktijden geldt die regel niet, maar korte diensten op verspreide locaties zijn ook voor hen weinig aantrekkelijk.
Meeruren
Uren boven het contractuele uurvolume maar onder de voltijdse arbeidsduur zijn meeruren. Hoe ze worden vergoed, staat in de cao of de arbeidsovereenkomst. Werkt een medewerker structureel meer uren dan zijn contract, dan kan hij vragen om een aanpassing van zijn arbeidsduur.
Wet flexibel werken
Op grond van de Wet flexibel werken kan een medewerker schriftelijk vragen om een aanpassing van zijn arbeidsduur, zijn werktijden of zijn werkplek, uiterlijk 2 maanden voor de gewenste ingangsdatum. U moet binnen een maand schriftelijk reageren. Doet u dat niet, dan moet u het verzoek inwilligen. Voor kleine werkgevers gelden soepelere regels.
Variabele roosters en meerdere locaties: de dagelijkse uitdaging
Elke week andere werktijden
Een deeltijdse schoonmaker kan een volledig ander rooster hebben van de ene week op de andere. Deze week: maandag 6u-9u bij klant A, woensdag 17u-20u bij klant B, vrijdag 7u-10u bij klant C. Volgende week: dinsdag 6u-8u bij klant A (het contract is verminderd), woensdag 17u-20u bij klant B, donderdag 8u-11u bij een nieuwe klant D.
Deze variabiliteit is inherent aan de sector. Klantcontracten veranderen, de vraag evolueert, onregelmatige werktijden combineren zich elke week anders. Het rooster van elke medewerker is een puzzel die week na week moet worden opgelost.
Cumulatie van locaties op dezelfde dag
Een medewerker die 25 uur per week werkt verdeeld over 4 of 5 verschillende locaties, dit is gebruikelijk in de schoonmaak. Hij kan twee of drie locaties op dezelfde dag hebben, met verplaatsingen tussen elk. De reistijd tussen twee locaties geldt in de regel als werktijd, wat het totale uurvolume beïnvloedt.
Het beheren van deze cumulatie in één planning voor meerdere locaties is wat een instrument aangepast aan de schoonmaak onderscheidt van een Excel-tabel. U moet voor elke medewerker al zijn locaties, al zijn werktijden en zijn totale uurvolume zien, week na week.
Beheer van last-minute wijzigingen
Een klant annuleert een dienst. Een andere vraagt een extra schoonmaak. Een medewerker is ziek. Elke wijziging beïnvloedt het rooster van de betrokken medewerker en mogelijk zijn uurvolume van de week. Een bekendgemaakt rooster wijzigt u alleen bij onvoorziene omstandigheden, en een oproep die u binnen de oproeptermijn intrekt, moet u doorbetalen. Overleg bij een wijziging dus altijd met de medewerker.
Tientallen deeltijdcontracten beheren in Shyfter
Een profiel per medewerker met zijn contractueel kader
In Shyfter heeft elke medewerker een profiel dat zijn contractueel uurvolume, zijn werktijden (vast of variabel), zijn competenties, zijn geografische zone en zijn beschikbaarheid registreert. Wanneer u een shift aanmaakt en een beschikbare medewerker zoekt, filtert het systeem automatisch: alleen medewerkers die nog uren beschikbaar hebben in hun contract en die gekwalificeerd zijn voor de locatie verschijnen.
Automatische opvolging van het uurvolume
Shyfter volgt in realtime het aantal geplande en gewerkte uren per medewerker, week na week. Wanneer een medewerker met 20 uur per week al 18 uur gepland heeft, waarschuwt het systeem u als u probeert hem een extra shift toe te wijzen. Zo ziet u op tijd wanneer een medewerker structureel meer werkt dan zijn contract.
Automatische kennisgeving van werktijden
Zodra het rooster is gepubliceerd, ontvangt elke medewerker een melding op zijn smartphone met zijn werktijden. De datum en het tijdstip van publicatie worden geregistreerd: bij een geschil heeft u het bewijs dat het rooster tijdig is gecommuniceerd.
Urenopvolging per locatie voor de facturatie
De tijdregistratie per locatie maakt het mogelijk precies te weten hoeveel uren elke medewerker bij elke klant heeft gewerkt. Deze gegevens dienen zowel voor het loon van de medewerker als voor de facturatie van de klant. Een medewerker die op 4 locaties werkt, heeft 4 afzonderlijke urenstaten, automatisch samengesteld.
Wettelijke naleving en documenten
Houd voor elke deeltijdmedewerker de schriftelijke afspraken, de registratie van arbeids- en rusttijden en de bekendgemaakte roosters bij. De Arbeidstijdenwet verplicht u de arbeids- en rusttijden te registreren, en bij een controle door de Nederlandse Arbeidsinspectie moet u die registratie kunnen tonen. Bij een geschil over de arbeidsomvang is een betrouwbare registratie bovendien uw beste bewijs.
De tijdregistratie in Shyfter vormt een betrouwbaar bewijs van de daadwerkelijk gewerkte uren. Elke registratie is voorzien van een tijdstempel en geogelokaliseerd, waardoor u het exacte uurvolume van elke medewerker aantoont.
Oproepkrachten en de schoonmaak
Oproepcontracten (nul-urencontract of min-maxcontract) komen ook in de schoonmaaksector voor. Een medewerker die elders al een baan heeft, kan aanvullende diensten verrichten als oproepkracht bij een andere werkgever. Onder de Wet arbeidsmarkt in balans moet u een oproepkracht na 12 maanden een aanbod doen voor een vaste arbeidsomvang op basis van het gemiddeld gewerkte aantal uren.
Voor een schoonmaakbedrijf kunnen oproepkrachten een oplossing zijn om activiteitspieken of punctuele vervangingen op te vangen zonder het volume van bestaande contracten te verhogen. Het administratief beheer van oproepkrachten vereist een strikte opvolging van deze termijnen.
Veelgestelde vragen: deeltijdcontract in de schoonmaak
Kan een medewerker een oproep weigeren die minder dan 4 dagen van tevoren komt?
Een oproepkracht hoeft geen gehoor te geven aan een oproep die later komt dan de oproeptermijn: minstens 4 dagen, tenzij de cao een kortere termijn van minimaal 24 uur toestaat. Voor deeltijders met een vast of bekendgemaakt rooster geldt dat u het rooster alleen bij onvoorziene omstandigheden mag wijzigen. In de praktijk accepteren veel medewerkers redelijke wijzigingen, vooral als ze extra betaalde uren opleveren, maar u kunt ze er niet zomaar toe verplichten. Publiceer uw roosters zo vroeg mogelijk.
Wat zijn de minimumuren per week conform de CAO Schoonmaak?
De CAO Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf kan afspraken bevatten over de minimale arbeidsomvang. Raadpleeg de actuele cao-tekst voor de exacte regels, want deze kunnen per functie verschillen. De wet zelf kent geen minimumaantal uren per week.
Hoe voorkomt u discussie over de arbeidsomvang?
Discussie ontstaat vooral wanneer een medewerker structureel meer uren werkt dan zijn contract voorziet, of wanneer de afspraken over de uren niet duidelijk zijn vastgelegd. De medewerker kan zich dan beroepen op het rechtsvermoeden van arbeidsomvang. Om dit te vermijden: leg de afspraken volledig vast, volg de gewerkte uren nauwkeurig op ten opzichte van de contractuele uren met een instrument zoals Shyfter, en pas het contract aan wanneer een medewerker zijn uurvolume structureel overschrijdt.
