Shyfter

Wat telt als arbeidstijd? Definitie en regels in Nederland

Wat telt als arbeidstijd? Definitie en regels in Nederland

Inzicht in arbeidstijd

De Arbeidstijdenwet bepaalt hoeveel een medewerker maximaal mag werken en hoeveel rust hij moet krijgen. Daarvoor moet u eerst weten wat precies als arbeidstijd telt. Dat is niet altijd hetzelfde als de tijd tussen aankomst en vertrek. Omdat die afbakening complex kan zijn, gebruiken veel bedrijven software voor urenregistratie: praktisch, geautomatiseerd en een flinke tijdsbesparing.

Wat is arbeidstijd?

Volgens de Arbeidstijdenwet is arbeidstijd de tijd waarin een medewerker arbeid verricht onder gezag van de werkgever. In de praktijk gaat het om tijd waarin de medewerker:

  • Ter beschikking staat van zijn werkgever.
  • Diens instructies volgt.
  • Niet vrij over zijn tijd kan beschikken.

De wet kent geen vaste werkweek van een bepaald aantal uren. De normale arbeidsduur staat in de arbeidsovereenkomst of de cao. Wel gelden er maximale arbeidstijden, onder meer 12 uur per dienst en 60 uur per week.

U moet de arbeidstijd correct bepalen om te weten of een medewerker overuren heeft gemaakt, of de wettelijke grenzen worden gerespecteerd en hoe de uren in de salarisadministratie worden verwerkt.

Het is daarom belangrijk om te weten welke activiteiten wel en niet als arbeidstijd tellen.

Welke activiteiten tellen als arbeidstijd?

Hieronder vindt u de meest voorkomende situaties. Uw cao of arbeidsovereenkomst kan aanvullende afspraken bevatten.

Reistijd

De reis van huis naar de vaste werkplek is in de regel geen arbeidstijd. Veel werkgevers geven wel een reiskostenvergoeding, maar dat is geen wettelijke plicht.

Stuurt u een medewerker op verzoek naar een andere locatie, dan telt de extra reistijd meestal wel als arbeidstijd. Voor medewerkers zonder vaste werkplek, die vanuit huis rechtstreeks naar klanten gaan, kan de reistijd naar de eerste en vanaf de laatste klant volgens Europese rechtspraak als arbeidstijd gelden.

Werktijden uit het rooster of het contract

De begin- en eindtijd van de dienst, zoals vastgelegd in het rooster of het contract, vormen het startpunt voor het berekenen van de arbeidstijd. Controleer daarom regelmatig of de uren in uw software voor urenregistratie kloppen, vooral in drukke periodes met overuren.

Voorbereiding op de dienst

Sommige functies vragen voorbereiding voordat het eigenlijke werk begint, zoals het aantrekken van beschermende kleding of een verplicht uniform op de werkplek. Als de werkgever dat omkleden op de werkplek verplicht stelt, kan die tijd als arbeidstijd gelden. Leg in uw cao of personeelshandboek duidelijk vast hoe u hiermee omgaat.

Pauzes

Een pauze is een onderbreking van de arbeidstijd: de medewerker is vrij om te doen wat hij wil. De Arbeidstijdenwet schrijft minstens 30 minuten pauze voor bij een dienst van meer dan 5,5 uur, en 45 minuten bij meer dan 10 uur. Of korte koffiepauzes worden doorbetaald, hangt af van de cao of het contract.

Vraagt u een medewerker tijdens de pauze om toch beschikbaar te zijn, bijvoorbeeld om de telefoon op te nemen, dan is dat geen echte pauze meer en telt de tijd als arbeidstijd.

Zakenreizen

Reizen voor het werk, bijvoorbeeld om een klant of leverancier te bezoeken of van de ene vestiging naar de andere te gaan, telt in de regel als arbeidstijd.

Bedrijfsevenementen

Verplichte bedrijfsevenementen tijdens werktijd tellen als arbeidstijd. Organiseert u een verplicht evenement buiten de normale werktijden, dan kan die tijd als overuren gelden, afhankelijk van uw cao of contract.

Scholing

Scholing die de werkgever verplicht stelt, bijvoorbeeld op grond van de wet of de cao, is voor de medewerker kosteloos, telt als arbeidstijd en vindt zoveel mogelijk plaats tijdens werktijd. Vrijwillige opleidingen buiten werktijd tellen meestal niet als arbeidstijd.

Bereikbaarheid buiten werktijd

Nederland kent (nog) geen wettelijk recht om onbereikbaar te zijn. Wel moet u als goed werkgever zorgen voor voldoende rust. Leg in uw personeelshandboek vast of en wanneer medewerkers buiten werktijd bereikbaar moeten zijn. Bent u verplicht beschikbaar en moet u direct kunnen werken, dan gelden de regels voor consignatie of bereikbaarheidsdienst uit de Arbeidstijdenwet.

Lees ook

Alles over: Tijdsregistratie →

Klaar om uw HR-beheer te transformeren?

Shyfter is meer dan een planningstool. Het is een complete workforce management oplossing die tijd bespaart en uw dagelijkse werking vereenvoudigt.

Vraag een demo aan