Shyfter

Werknemersbewaking: Wettelijke Rechten en Beste Praktijken

Werknemersbewaking: Wettelijke Rechten en Beste Praktijken

Inzicht in de regels rond toezicht op werknemers

Als werkgever mag u opvolgen hoe en wanneer uw werknemers werken, ook hun arbeidstijd. Dat is nuttig voor uw bedrijf én voor uw werknemers, zeker wanneer er overuren gepresteerd worden. Toezicht op werknemers moet wel binnen duidelijke regels blijven en de privacy en persoonsgegevens van uw personeel respecteren. Software voor tijdsregistratie helpt u om uw rechten als werkgever uit te oefenen, met respect voor de rechten van uw team.

Het juridische kader in België

Het gezag van de werkgever en de grenzen ervan

Een werknemer werkt onder het gezag van de werkgever (wet van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten). Binnen het kader van het werk en tijdens de werkuren mag u dus toezicht houden. De fundamentele rechten van uw werknemers blijven wel altijd gelden. Elk toezicht moet steunen op een duidelijk en legitiem doel, en in verhouding staan tot dat doel.

Een systeem voor toezicht moet dus gerechtvaardigd zijn door een concreet doel, bijvoorbeeld:

  • De beveiliging van goederen of personen.
  • De veiligheid en gezondheid van werknemers.
  • De toegangscontrole tot uw gebouwen.
  • Het beheer van de arbeidstijd.
  • Enz.

Daarnaast moet het systeem in verhouding staan tot dat doel: u verzamelt niet meer gegevens dan nodig.

Respect voor het privéleven

Het recht op eerbiediging van het privéleven staat in artikel 22 van de Grondwet en in artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Het geldt ook op de werkplek. Een werkgever mag zich niet mengen in wat niets met de uitvoering van de arbeidsovereenkomst te maken heeft. Voor specifieke vormen van toezicht gelden bovendien eigen regels, bijvoorbeeld cao nr. 68 voor camerabewaking op de werkplek en cao nr. 81 voor de controle van elektronische onlinecommunicatie, zoals e-mail en internetgebruik.

Verplichting om werknemers te informeren

Werknemers moeten altijd vooraf geïnformeerd worden over een systeem voor toezicht. Dat kan op verschillende manieren: een bericht op het prikbord, een e-mail, een nota op het intranet, enz. Neem de regels over werkuren en de registratie ervan ook op in uw arbeidsreglement.

Verzamelt het systeem persoonsgegevens, dan geldt de GDPR (AVG). U informeert elke werknemer dan over het doel, de rechtsgrond, wie de gegevens ontvangt en hoe lang u ze bewaart. Er is geen voorafgaande aangifte bij de toezichthouder nodig, maar u neemt de verwerking op in uw register van verwerkingsactiviteiten. Toezicht op de naleving gebeurt door de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA).

De arbeidstijd van werknemers opvolgen: aandachtspunten

Waarom de arbeidstijd opvolgen?

De arbeidstijd opvolgen is nuttig voor werkgever en werknemer. Volgens hun arbeidsovereenkomst presteren werknemers een bepaald aantal uren, en u mag nagaan of die uren gepresteerd worden. Ook werknemers hebben er baat bij, vooral bij overuren: een goed systeem zorgt ervoor dat extra uren correct geregistreerd en vergoed worden, met overloon of inhaalrust.

Welke hulpmiddelen gebruikt u om de uren op te volgen?

In België bestaat er vandaag geen algemene verplichting om de uren van alle werknemers te registreren, maar er gelden wel specifieke verplichtingen, bijvoorbeeld voor deeltijdse werknemers met een variabel uurrooster en voor de horeca met een geregistreerd kassasysteem (GKS). Bij een controle door het Toezicht op de Sociale Wetten moet u de gepresteerde uren kunnen aantonen. Daarvoor kunt u tijdsregistratie gebruiken, zoals een prikklok of software die begin- en einduren bijhoudt. Ook die oplossingen moeten aan specifieke regels voldoen.

Specifieke regels voor het opvolgen van uren en arbeidstijd

Wie een hulpmiddel gebruikt om de uren en arbeidstijd van werknemers op te volgen, moet een aantal verplichtingen naleven.

Bewaartermijn van de gegevens

De GDPR legt geen vaste termijn op, maar bepaalt dat u gegevens niet langer bewaart dan nodig voor het doel. Gegevens die dienen voor de loonberekening of als sociaal document bewaart u in principe 5 jaar. Gegevens van toegangscontrole die u alleen voor beveiliging gebruikt, bewaart u best veel korter. Vraag uw sociaal secretariaat welke termijn voor uw situatie geldt.

Overleg en voorafgaande informatie

Voordat u een systeem voor toezicht invoert, informeert en raadpleegt u de werknemersvertegenwoordigers: de ondernemingsraad, het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk (CPPT) of, bij gebrek daaraan, de vakbondsafvaardiging. Daarna informeert u alle werknemers over de maatregelen. Welke manier u ook kiest, vermeld altijd:

  • Het doel van het toezicht.
  • De rechtsgrond van de verwerking.
  • Wie de gegevens ontvangt.
  • Hoe lang de gegevens bewaard worden.
  • Het recht om bezwaar te maken.
  • Het recht op inzage en verbetering van de verzamelde gegevens.

Beveiligingsmaatregelen

Gegevens over de arbeidstijd moeten beveiligd zijn. De toegang is beperkt tot bevoegde personen en goed beschermd. Biometrische gegevens, zoals vingerafdrukken, zijn bijzondere persoonsgegevens: de GBA staat zeer terughoudend tegenover het gebruik ervan voor tijdsregistratie.

‍

Lees ook

Alles over: Tijdsregistratie →

Klaar om uw HR-beheer te transformeren?

Shyfter is meer dan een planningstool. Het is een complete workforce management oplossing die tijd bespaart en uw dagelijkse werking vereenvoudigt.

Vraag een demo aan