Loonkosten werknemer berekenen: premies 2026 en rekenvoorbeeld
U wilt een kok aannemen voor € 2.900 bruto per maand, en uw boekhouder zegt dat hij u eerder € 3.700 gaat kosten. Wie loonkosten van een werknemer wil berekenen, stuit al snel op een stapel afkortingen: AWf, Aof, Whk, Wko, Zvw. En dan heeft u nog niet eens een rooster gemaakt.
Hieronder staan de premiepercentages die de Belastingdienst voor 2026 heeft vastgesteld, een volledig doorgerekend voorbeeld van een Rotterdamse zaak en de stap die de meeste ondernemers overslaan: de kostprijs per uur dat iemand écht werkt.
Wat valt er allemaal onder de loonkosten van een werknemer?
Het brutoloon is het vertrekpunt, niet de eindstreep. Bovenop dat bedrag betaalt u als werkgever een reeks premies en verplichte reserveringen die nooit op de loonstrook van uw medewerker als inhouding verschijnen, maar wel van uw rekening afgaan.
Concreet bestaan de loonkosten uit vijf lagen:
- Brutoloon, inclusief eventuele toeslagen zoals onregelmatigheidstoeslag of overwerk.
- Vakantiebijslag van minimaal 8 % van het loon (artikel 15 Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag).
- Werknemersverzekeringen: AWf (WW), Aof (arbeidsongeschiktheid), de opslag Wko (kinderopvang) en de Whk-premie.
- Werkgeversheffing Zvw, de inkomensafhankelijke bijdrage voor de zorgverzekering.
- Pensioenpremie (werkgeversdeel) en wat uw cao nog meer voorschrijft, zoals een eindejaarsuitkering.
Die laatste laag verschilt zo sterk per fonds en per cao dat we hem in het rekenvoorbeeld apart houden. Een pensioenpercentage verzinnen helpt niemand. Vraag het op bij uw pensioenuitvoerder en tel het erbij op.
Welke premiepercentages gelden in 2026?
Alle percentages hieronder komen uit tabel 9, 10, 11 en 12 van het Handboek Loonheffingen 2026 van de Belastingdienst (editie oktober 2026). Ze worden berekend over het premieloon, en dat premieloon telt mee tot een maximum van € 79.409 per jaar, ofwel € 6.617,41 per maand.
| Premie | Percentage 2026 | Wanneer |
|---|---|---|
| AWf laag | 2,74 % | Vast contract, schriftelijk, geen oproepcontract |
| AWf hoog | 7,74 % | Alle andere contracten, op enkele uitzonderingen na |
| Aof laag | 6,27 % | Kleine werkgever (premieloonsom 2024 tot en met € 1.082.500) |
| Aof hoog | 7,63 % | Middelgrote en grote werkgever |
| Opslag Wko | 0,50 % | Altijd, bovenop de Aof-premie |
| Whk | Sectorpremie of eigen beschikking | Zie de tabel per sector hieronder |
| Werkgeversheffing Zvw | 6,10 % | Over hetzelfde maximum van € 79.409 |
Twee dingen die we in de praktijk vaak fout zien gaan.
Het verschil tussen AWf laag en hoog is vijf procentpunt. Op een flexkracht met een tijdelijk contract betaalt u dus ruim 2,8 keer zoveel WW-premie als op dezelfde medewerker met een vast contract. Een oproepcontract, zoals een nulurencontract, valt altijd onder de hoge premie. Ook bij een min-max contract moet u opletten: een werknemer met 30 uur of minder per week die in een kalenderjaar meer dan 30 % extra uren uitbetaald krijgt, schuift met terugwerkende kracht naar de hoge premie. Dat geldt ook als iemand binnen twee maanden na de start uit dienst gaat.
Een startende werkgever geldt de eerste twee jaar altijd als kleine werkgever voor de Aof. Wie net een tweede vestiging opent onder dezelfde bv, blijft dus vaak in de lage categorie.
Hoeveel Whk-premie betaalt u in uw sector?
De Whk-premie dekt de eerste jaren van arbeidsongeschiktheid (WGA) en ziekte van flexwerkers (ZW-flex). Kleine werkgevers betalen het sectorgemiddelde; middelgrote en grote werkgevers krijgen een eigen percentage op hun beschikking. De sectorpremies voor kleine werkgevers verschillen meer dan u zou denken:
| Sector (sectorcode) | WGA | ZW-flex | Totaal Whk 2026 |
|---|---|---|---|
| Horeca algemeen (33) | 0,88 % | 0,89 % | 1,77 % |
| Horeca catering (34) | 1,98 % | 1,57 % | 3,55 % |
| Detailhandel en ambachten (17) | 1,18 % | 0,75 % | 1,93 % |
| Grootwinkelbedrijf (19) | 1,16 % | 0,59 % | 1,75 % |
| Reiniging (18) | 2,84 % | 1,36 % | 4,20 % |
| Gezondheid, geestelijke en maatschappelijke belangen (35) | 1,11 % | 0,70 % | 1,81 % |
| Uitzendbedrijven (52) | 2,92 % | 3,71 % | 6,63 % |
Een schoonmaakbedrijf betaalt dus ruim het dubbele van een gewone horecazaak, alleen al aan Whk. Voor de schoonmaak hebben we de volledige rekensom per object uitgewerkt in loonkosten berekenen in een schoonmaakbedrijf.
Rekenvoorbeeld: een kok in een Rotterdamse zaak
Neem een brasserie in Rotterdam-Noord met elf medewerkers. Kleine werkgever dus, sector horeca algemeen. De eigenaar neemt een kok aan van 26 jaar, 38 uur per week, vast contract, schriftelijk vastgelegd. Brutoloon: € 2.900 per maand.
Eerst de vakantiebijslag: 8 % van € 2.900 is € 232 per maand. Die wordt meestal in mei in één keer uitbetaald, maar voor uw kostprijs reserveert u hem maandelijks. Omdat vakantiebijslag ook loon is voor de premies, rekent u alle premies over € 3.132.
| Post | Grondslag | Percentage | Per maand |
|---|---|---|---|
| Brutoloon | € 2.900,00 | ||
| Vakantiebijslag (reservering) | € 2.900 | 8 % | € 232,00 |
| AWf laag | € 3.132 | 2,74 % | € 85,82 |
| Aof laag | € 3.132 | 6,27 % | € 196,38 |
| Opslag Wko | € 3.132 | 0,50 % | € 15,66 |
| Whk horeca algemeen | € 3.132 | 1,77 % | € 55,44 |
| Werkgeversheffing Zvw | € 3.132 | 6,10 % | € 191,05 |
| Loonkosten zonder pensioen | € 3.676,35 |
De kok kost deze zaak dus ongeveer 1,27 keer zijn brutoloon, nog vóór pensioen. Per jaar is dat € 44.116.
Zou dezelfde kok een jaarcontract krijgen in plaats van een vast contract? Dan stijgt de AWf-premie van € 85,82 naar € 242,42 per maand. Dat is € 156,60 extra, oftewel bijna € 1.880 per jaar voor exact hetzelfde werk. De factor schuift naar 1,32.
Ons advies aan wie twijfelt tussen een tijdelijk en een vast contract: zet dit bedrag naast het risico. Soms is het verschil groot genoeg om de knoop eerder door te hakken.
Hoe berekent u de kostprijs per gewerkt uur?
Hier gaat het in de meeste spreadsheets mis. U betaalt 52 weken loon, maar uw medewerker staat geen 52 weken op de vloer.
Bij 38 uur per week betaalt u 1.976 uur per jaar. Daar gaat de wettelijke vakantie vanaf: vier keer de wekelijkse arbeidsduur, dus 152 uur. Blijven er 1.824 uur over. Dan het verzuim. Volgens het CBS lag het ziekteverzuim in de horeca in 2025 op 3,2 %, dus u verliest nog eens ongeveer 58 uur. Netto houdt u zo’n 1.766 productieve uren over.
Tijdens ziekte loopt het loon trouwens gewoon door: artikel 7:629 BW verplicht u tot 104 weken lang minimaal 70 % door te betalen, het eerste jaar ten minste het minimumloon. Veel cao’s verplichten zelfs tot 100 % in het eerste jaar.
De som:
€ 44.116 ÷ 1.766 uur = € 24,99 per productief uur
Ter vergelijking: het bruto uurloon van deze kok is € 17,61 (€ 2.900 × 12 ÷ 1.976). Elk uur dat hij in de keuken staat, kost u dus 1,42 keer zijn bruto uurloon. Met bovenwettelijke vakantiedagen, feestdagen uit de cao en pensioen erbij loopt dat verder op.
Dat getal, € 24,99, is wat u op een rooster moet zien staan. Niet € 17,61.
Waarom klopt uw begroting in de praktijk zelden?
Omdat de formule maar de helft van het verhaal is. De andere helft is hoeveel uren u inplant, en of die uren nodig waren.
Bij Shyfter zien we steeds hetzelfde patroon. Een zaak rekent netjes de loonkosten per medewerker uit, maar plant vervolgens op gevoel. Een extra kracht op een rustige dinsdagmiddag. Twee mensen die elkaar een half uur overlappen bij elke dienstwissel. Een parttimer met een min-max contract die structureel boven zijn minimum zit, waardoor de AWf-premie met terugwerkende kracht omhoog moet.
Stel u een supermarkt in Utrecht voor met 34 medewerkers, veel scholieren en studenten op oproepbasis, dus bijna allemaal AWf hoog. De bedrijfsleider ziet de loonkosten elk kwartaal oplopen zonder dat de omzet meegaat. Legt hij de geplande uren naast de kassadata, dan blijkt dat er op zaterdagochtend tussen 8 en 10 uur structureel twee mensen te veel staan. Twee uur, twee mensen, 52 zaterdagen: dat is ruim 200 uur per jaar, tegen een uurkost die voor oproepkrachten op AWf hoog extra zwaar weegt.
Het lastige: dit soort lekken ziet u nooit in de loonstrook. U ziet het alleen als u kosten en planning in hetzelfde scherm heeft.
Dat is precies waar we Shyfter voor gebouwd hebben. Wie een dienst inplant, ziet direct wat die kost, en de rapportage van loonkosten tegenover omzet haalt de omzet rechtstreeks uit uw kassasysteem. Aan het eind van de maand gaan de gewerkte uren, toeslagen en afwezigheden zonder overtypen naar uw salarisadministrateur via de module salarisadministratie voorbereiden. Zo rekent u de loonkosten niet achteraf uit, maar stuurt u erop terwijl u het rooster maakt.
Loonkosten per sector: verder rekenen
Deze pagina geeft de algemene methode. Elke sector heeft zijn eigen knoppen: bezettingsgraad in een hotel, couverts per uur in een restaurant, vierkante meters in de schoonmaak. Voor de detailhandel vindt u de sectorspecifieke ratio’s in loonkosten in de detailhandel, en voor de horeca in personeelskosten in een restaurant.
Een laatste kanttekening over verzuim. In het rekenvoorbeeld hebben we het sectorgemiddelde genomen, maar uw eigen cijfer kan flink afwijken. Hoe u dat zelf uitrekent, staat in verzuimpercentage berekenen.
Wilt u zien wat uw rooster van volgende week kost, per dienst en per medewerker, voordat u het publiceert? Plan een gratis demo en we rekenen het samen door op uw eigen zaak.
Veelgestelde vragen
Wat is een goede vuistregel om loonkosten te schatten?
Reken voor een vaste medewerker bij een kleine werkgever op ongeveer 1,27 keer het brutoloon zonder pensioen, en op 1,32 keer bij een tijdelijk contract of oproepcontract. Tel daar het werkgeversdeel van de pensioenpremie bij op. Voor een precieze begroting rekent u altijd met de premiepercentages van het lopende jaar.
Telt de vakantiebijslag mee voor de werkgeverspremies?
Ja. Vakantiebijslag is loon voor de werknemersverzekeringen en de Zvw, dus u betaalt er AWf, Aof, Wko, Whk en werkgeversheffing Zvw over. Daarom rekent u de premies over het brutoloon plus 8 %, niet over het kale brutoloon.
Betaal ik premies over het hele salaris van een hoge verdiener?
Nee. De werknemersverzekeringen en de werkgeversheffing Zvw gelden in 2026 tot een maximum van € 79.409 per jaar, ofwel € 6.617,41 per maand. Over het loon boven die grens betaalt u geen premies, wel loonbelasting en eventueel pensioenpremie.
Waarom kost een oproepkracht per uur meer dan een vaste medewerker?
Omdat een oproepcontract altijd onder de hoge AWf-premie van 7,74 % valt in plaats van 2,74 %. Op een premieloon van € 2.000 per maand is dat € 100 extra. Het uurloon kan gelijk zijn, de werkgeverslasten zijn dat niet.
