PC 118 en PC 119: verplichtingen voor grote winkelketens

PC 118 en PC 119: twee paritaire comités voor één sector

De sector van de grote distributie in België wordt gedekt door twee afzonderlijke paritaire comités. PC 118 (paritair comité voor de levensmiddelenhandel) betreft ondernemingen in de voedingshandel in de brede zin: supermarkten, hypermarchés, voedingsgroot handelaars. PC 119 (paritair comité voor de kleinhandel in voedingswaren) dekt kleine en middelgrote voedingsdetailhandelszaken.

Het onderscheid is hoofdzakelijk gebaseerd op de omvang van de onderneming en de aard van haar activiteit. Grote ketens zoals Colruyt, Delhaize, Carrefour en Aldi vallen doorgaans onder PC 118. Buurtepicerieën, zelfstandige slagerijen en kleine gespecialiseerde voedingswinkels vallen eerder onder PC 119.

In de praktijk wordt het PC waaronder u valt bepaald door de hoofdactiviteit van uw onderneming. Als uw zaak meerdere activiteiten combineert (voedingsverkoop, geïntegreerde bakkerij, traiteur), is de dominante activiteit qua omzet bepalend voor het toepasselijke PC.

Welke supermarkten vallen onder welk PC?

PC 118: levensmiddelenhandel

PC 118 is van toepassing op ondernemingen waarvan de hoofdactiviteit de handel in voedingswaren betreft. Dit omvat:

• Supermarkten en hypermarchés (Colruyt, Delhaize, Carrefour, Aldi, Lidl, Intermarché)
• Voedingsgroot handelaars en distributiecentrales
• Voedings-cash & carry's
• Logistieke voedingsbedrijven verbonden aan een keten

PC 119: kleinhandel in voedingswaren

• Zelfstandige épicerieën en buurtsupers
• Zelfstandige slagerijen, charcuterieën en viswinkels
• Groentehandelaren en fruitwinkels
• Zelfstandige biowinkels

Als u franchisenemer bent van een grote keten, telt de effectieve activiteit van uw verkooppunt, niet die van de hoofdzetel.

Loonbarema's en indexering

De barema's van PC 118 en PC 119 worden vastgesteld door sectorale collectieve arbeidsovereenkomsten (cao's). Ze bepalen het minimumloon per functieclassificatie en per anciënniteit.

Structuur van de barema's PC 118

Werknemers worden ingedeeld in functiecategorieën, van categorie 1 (ongeschoolde functies: kassamedewerker, schapvuller) tot categorie 6 (leidinggevende functies). Elke categorie omvat anciënniteitsschalen: 0, 1, 2, 3, 5, 10, 15 en 20 jaar.

De barema's worden regelmatig geïndexeerd op basis van de Belgische spilindex. Wanneer de spilindex wordt overschreden, worden de lonen automatisch met 2% verhoogd. Naast het basisloon voorziet PC 118 in: een eindejaarspremie, maaltijdcheques en ecocheques.

Structuur van de barema's PC 119

PC 119 werkt met een vergelijkbaar systeem. De barema's liggen doorgaans iets lager dan die van PC 118. Voor eenzelfde kassafunctie kan het verschil in totale loonkost tussen PC 118 en PC 119 oplopen tot 5 à 10% op jaarbasis.

Automatische indexering

De indexering volgt het Belgisch wettelijk mechanisme op basis van de gezondheidsindex. Elke overschrijding van de spilindex veroorzaakt een automatische verhoging van 2% van alle lonen. Uw planningssoftware moet deze updates kunnen integreren zodat de weergegeven loonkosten betrouwbaar blijven.

Arbeidstijdregelgeving in grote winkelketens

Arbeidsduur

De wettelijke weekarbeidsduur bedraagt 38 uur. Onder PC 118 zijn afwijkingen toegestaan voor prestaties tot 9 uur per dag en 45 uur per week, op voorwaarde dat het gemiddelde van 38 uur wordt nageleefd over een referentieperiode.

Pauzes en rust

Elke prestatie van meer dan 6 opeenvolgende uren geeft recht op een pauze van minstens 15 minuten. De rusttijd tussen twee prestaties bedraagt minimaal 11 opeenvolgende uren.

Kleine flexibiliteit

PC 118 voorziet in een systeem van "kleine flexibiliteit" dat toestaat de wekelijkse arbeidsduur te variëren tussen 2 uur minder en 5 uur meer dan de contractuele duur. De opzegtermijn voor het wijzigen van het uurrooster bedraagt doorgaans zeven dagen.

Overuren

Overuren boven 9 uur per dag worden betaald met een toeslag van 50% op weekdagen en 100% op zon- en feestdagen.

Premies voor zon- en feestdagenarbeid

De voedingssector geniet van een wettelijke afwijking die zondagswerk mogelijk maakt.

Zondagspremie onder PC 118

Zondagswerk geeft recht op een premie van 100% van het normale uurloon. Een kassamedewerker die 14 euro per uur verdient, kost dus 28 euro op zondag. Bovendien heeft de werknemer recht op inhaalrust binnen de zes dagen die volgen.

Feestdagen

België telt 10 wettelijke feestdagen per jaar. Voor werknemers die op een feestdag werken, bedraagt de toeslag 100%. Als de feestdag op een zondag of een gewone rustdag valt, wordt hij verplaatst naar de eerstvolgende werkdag.

Nachtarbeid in de grote distributie

Nachtarbeid (tussen 20u en 6u) is in principe verboden in de kleinhandel. Afwijkingen bestaan voor logistieke activiteiten en herbevoorrading. Nachtprestaties geven recht op een aanvullende premie van doorgaans 10% tot 25% van het basisloon per uur.

Hoe Shyfter de regels van PC 118 en PC 119 integreert

Conformiteitswaarschuwingen in real time

Wanneer u een shift aanmaakt die een regel overtreedt, toont Shyfter een waarschuwing vóór publicatie.

Automatische premieberekening

De toeslagen voor zondag, feestdagen en nachtarbeid worden automatisch berekend op basis van het geconfigureerde PC.

Geautomatiseerde Dimona-aangiften

Voor flexi-jobs en jobstudenten is de Dimona-aangifte (Belgisch systeem voor elektronische aangifte van werknemers bij de RSZ) verplicht vóór elke prestatie. Shyfter verstuurt de aangifte automatisch via de geïntegreerde Dimona-module.

Export naar het sociaal secretariaat

Alle gegevens worden met één klik geëxporteerd. SD Worx, Securex, Acerta, Liantis: meer dan 50 connectoren beschikbaar via de Shyfter-integraties.

Vraag een demo aan

FAQ

Hoe weet ik of mijn supermarkt onder PC 118 of PC 119 valt?

Het PC hangt af van de hoofdactiviteit van uw onderneming. Supermarkten en hypermarchés vallen onder PC 118. Kleine voedingsdetailhandelszaken vallen onder PC 119. Raadpleeg bij twijfel uw sociaal secretariaat of de website van de FOD Werkgelegenheid.

Worden de barema's van PC 118 automatisch geïndexeerd?

Ja. Elke overschrijding van de spilindex leidt tot een verhoging van 2% van alle lonen in de sector, automatisch en met terugwerkende kracht.

Wat zijn de sancties bij het niet naleven van de regels van PC 118?

Administratieve boetes tot 4.000 euro per betrokken werknemer, of strafrechtelijke vervolging in ernstige gevallen. Een betrouwbaar tijdregistratiesysteem en een conforme planning zijn uw beste bescherming.