Kan een arbeidsovereenkomst worden gewijzigd na ondertekening?

De arbeidsovereenkomst legt de afspraken tussen een werknemer en een bedrijf vast. Eenmaal gesloten, vormt ze de basis van de samenwerking. Omstandigheden kunnen echter veranderen: een reorganisatie, een andere vraag naar personeel of persoonlijke redenen van de medewerker kunnen aanleiding zijn om de afspraken te herzien. Daarbij gelden in Nederland duidelijke regels. Met een digitaal platform voor contractondertekening houdt u alle versies en wijzigingen overzichtelijk bij.
Wat is een arbeidsovereenkomst?
Definitie van de arbeidsovereenkomst
Een arbeidsovereenkomst is een overeenkomst waarbij de werknemer tegen loon arbeid verricht onder het gezag van de werkgever (artikel 7:610 BW). In Nederland kan de overeenkomst ook mondeling tot stand komen. De werkgever moet de belangrijkste arbeidsvoorwaarden wel schriftelijk of elektronisch aan de werknemer verstrekken: een deel binnen een week na de start, de rest binnen een maand. In de praktijk laat u het contract het best ondertekenen voordat de medewerker begint, op papier of met een elektronische handtekening.
Soorten en essentiële elementen
In Nederland komen onder meer deze contractvormen voor:
- arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd (vast contract)
- arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd (tijdelijk contract)
- oproepcontracten, zoals het nulurencontract en het min-maxcontract
- uitzendovereenkomsten, gesloten door het uitzendbureau
- payrollovereenkomsten
- een arbeidsovereenkomst met een BBL-leerling, naast de praktijkovereenkomst
De werkgever informeert de werknemer onder meer over:
- de functie of de aard van het werk
- de plaats waar het werk wordt verricht
- het loon en de betalingstermijn
- de arbeidsduur en de werktijden, of bij oproepwerk de afspraken over oproepen
- de datum van indiensttreding en, bij een tijdelijk contract, de einddatum of duur
- de eventuele proeftijd
- het aantal vakantiedagen en het vakantiegeld
- de opzegtermijn en de toepasselijke cao
De ondertekening van de arbeidsovereenkomst
Is ondertekening verplicht?
Een handtekening is geen voorwaarde voor de geldigheid van een arbeidsovereenkomst. Toch is een ondertekend contract sterk aan te raden: het is het beste bewijs van de gemaakte afspraken. Bepaalde afspraken gelden bovendien alleen als ze schriftelijk zijn overeengekomen, zoals een proeftijd en een concurrentiebeding.
Termijnen
De wet kent geen termijn voor het ondertekenen van het contract. De verplichte informatie moet de werknemer wel tijdig ontvangen: de belangrijkste gegevens binnen een week na de start, zoals het loon, de arbeidsduur, de functie en de proeftijd, en de overige binnen een maand. Voor een BBL-leerling moet de praktijkovereenkomst vóór de start van het traject zijn getekend.
Gevolgen van een niet-ondertekende arbeidsovereenkomst
- Voor de werknemer: bij een geschil over het loon, de uren of de taken is het lastiger aan te tonen wat er is afgesproken.
- Voor de werkgever: een proeftijd of concurrentiebeding die niet schriftelijk is vastgelegd, geldt niet. Ontbreekt de verplichte schriftelijke informatie, dan staat u bij een geschil bovendien zwakker.
Wijziging van de arbeidsovereenkomst na ondertekening
Wijzigen met instemming
Een arbeidsovereenkomst kan altijd worden gewijzigd als werkgever en werknemer het daarover eens zijn. Gaat het om het loon, de arbeidsduur, de werkplek of de taken, leg de wijziging dan schriftelijk vast en laat beide partijen tekenen. Verandert een van de gegevens waarover u de werknemer moest informeren, dan moet u de werknemer ook over die wijziging schriftelijk informeren.
Wijzigingen door de werkgever
Eenzijdig wijzigen is in Nederland alleen in uitzonderlijke gevallen mogelijk:
- Met een wijzigingsbeding: staat er een schriftelijk wijzigingsbeding in het contract, dan mag de werkgever een arbeidsvoorwaarde wijzigen als hij daar een zwaarwichtig belang bij heeft dat zwaarder weegt dan het belang van de werknemer.
- Zonder wijzigingsbeding: bij gewijzigde omstandigheden kan de werkgever een redelijk voorstel tot wijziging doen. Een werknemer moet zo'n voorstel in de regel aanvaarden als dat in redelijkheid van hem kan worden gevergd.
- Via de cao: wijzigt de cao, dan kunnen de arbeidsvoorwaarden van de werknemers die eronder vallen ook veranderen.
Bestaat er een ondernemingsraad, dan heeft die bij bepaalde regelingen, zoals werktijden- en roosterregelingen, een instemmingsrecht.
Gevolgen van een ongeoorloofde wijziging
- De werknemer kan de wijziging weigeren en nakoming van de oorspronkelijke afspraken eisen.
- De werknemer kan de zaak voorleggen aan de kantonrechter, die beoordeelt of de wijziging geoorloofd was.
Beëindiging van de arbeidsovereenkomst
Een arbeidsovereenkomst kan op verschillende manieren eindigen:
- Tijdens de proeftijd: beide partijen kunnen direct opzeggen, zonder opzegtermijn.
- Met wederzijds goedvinden: werkgever en werknemer leggen de afspraken vast in een vaststellingsovereenkomst.
- Ontslag op staande voet: alleen bij een dringende reden, die de werkgever onverwijld meedeelt.
- Ontslag door de werkgever: hiervoor is een redelijke grond nodig, met toestemming van het UWV (bijvoorbeeld bij bedrijfseconomische redenen) of ontbinding door de kantonrechter.
- Opzegging door de werknemer, met inachtneming van de opzegtermijn.
Conclusie
De arbeidsovereenkomst bepaalt de aard van het werk, het loon en de arbeidsduur. Die afspraken kunnen worden gewijzigd, in de regel met instemming van beide partijen en in uitzonderlijke gevallen eenzijdig door de werkgever. Leg elke wijziging schriftelijk vast en informeer de werknemer tijdig. Zo voorkomt u discussies en staat u sterk als het toch tot een geschil komt.